Kondolencje

Z głębokim żalem żegnamy

Ś.p. podporucznika

WOJCIECHA ŚWIĄTKOWSKIEGO

pseudonim "KORCZAK"

ostatniego żołnierza Batalionu AK "Parasol",

uczestniczącego w akcji zamachu na W. Koppego w Krakowie

i potyczce podczas odwrotu pod Udorzem w 1944r.

Kawaler Orderu Virtuti Militari, odznaczony Krzyżem Zasługi z Mieczami

oraz wieloma innymi orderami wojskowymi i odznaczeniami państwowymi.

Rodzinie i najbliższym składamy wyrazy głębokiego współczucia.

Cześć Jego Pamięci!

 Zarząd Powiatu Zawierciańskiego

Odszedł Wojciech Świątkowski pseudonim "Korczak".

W czwartek 2 grudnia 2021 r. w wieku 99 lat zmarł ostatni żyjący uczestnik zamachu na gen. Wilhelma Koppego i jeden z ostatnich żyjących powstańców warszawskich, żołnierzy batalionu AK „Parasol”.

Ś.p. Wojciech Świątkowski od 1994r. uczestniczył w uroczystościach rocznicowych pod tablicą pamiątkową w Udorzu (gm. Żarnowiec), niestety nie doczekał powstania „Szlaku Pamięci Żołnierzy Parasola”, który niebawem zostanie wytyczony z inicjatywy Starostwa Powiatowego w Zawierciu.

Sierżant podchorąży, zastępca dowódcy kompanii, Kawaler Orderu Virtuti Militari. Odznaczony Krzyżem Zasługi z Mieczami i wieloma innymi orderami wojskowymi i odznaczeniami państwowymi.

Wojciech Świątkowski "Korczak" był ostatnim żyjącym uczestnikiem słynnej akcji wymierzonej w generała SS Wilhelma Koppego, wyższego dowódcę SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie, zastępcę gubernatora Hansa Franka. Koppe odpowiadał za zbrodnie i masowe represje wobec Polaków i Żydów. Sąd Polskiego Państwa Podziemnego skazał go na śmierć.

Wykonanie wyroku powierzono Batalionowi „Parasol", który wcześniej działał jako oddział specjalny Kedywu Komendy Głównej Armii Krajowej o kryptonimie „Pegaz". Na akcję bojową „Koppe" pojechała do Krakowa grupa z 1. kompanii „Parasola" złożona z ponad 20 żołnierzy i sześciu sanitariuszek. Rankiem 11 lipca 1944 r. u zbiegu ul. Powiśle i pl. Kossaka zamachowcy ostrzelali mercedesa wiozącego generała. Samochód ominął jednak blokadę i odjechał. Koppe został ranny, ale przeżył. – Przygotowanie zamachu trwało cztery miesiące. Kierował nim Stanisław Leopold, pseudonim „Rafał".

Wojciech Świątkowski "Korczak" w akcji "Koppe" odpowiadał za transport. Przygotował dwie ciężarówki i trzy samochody osobowe. Załatwił też fałszywe dokumenty na przejazd między Warszawą a Krakowem. Akcja zakończyła się niepowodzeniem i śmiercią pięciorga uczestników – dwójki podczas odwrotu w miejscowości Udórz w gminie Żarnowiec („Ali” i „Orlik”), trzy osoby ujęte przez Niemców, zamordowane zostały w więzieniu na Montelupich w Krakowie („Zeta”, „Storch” i Warski”).

Wojciech Świątkowski urodził się 12 września 1922 r. w Warszawie. W dzieciństwie uczył się z początku w domu, w 1931 r. poszedł do szkoły powszechnej, a następnie do gimnazjum im. Stanisława Staszica. Od 1935 r. należał do harcerstwa. W czasie okupacji od lutego 1940 r. działał w podziemiu. Należał do Tajnej Armii Polskiej mjr. Jana Włodarkiewicza, potem do Armii Krajowej. Był żołnierzem Kedywu Komendy Głównej AK. Służył w oddziale specjalnym "Pegaz" i powstałym po jego reorganizacji Batalionie "Parasol". Ukończył konspiracyjną Szkołę Podchorążych Rezerwy Piechoty (w stopniu kaprala podchorążego). Od maja 1944 r. kierował w "Parasolu" służbą "Moto".

Wojciech Świątkowski był jednym z najważniejszych żołnierzy batalionu. Gdy wstępował do oddziału, powierzono mu drużynę, w której byli „Miś”, „Kruszynka”, „Olbrzymek” - późniejsi wykonawcy wyroku na kata Warszawy Franza Kutscherę, a także Józef Szczepański „Ziutek” - autor słynnej powstańczej piosenki „Pałacyk Michla”.

Poza akcją "Koppe" brał udział w akcji wysadzenia pociągu urlopowego Wehrmachtu pod Płochocinem w kwietniu 1944 r. czy na Woli i Starym Mieście w 1. kompanii Batalionu "Parasol". Gdy nastąpiła godzina „W”, poszedł walczyć z oddziałem i pełnił ważne dowódcze funkcje m.in. zastępcy dowódcy kompanii. (Od 25 sierpnia 1944 r.). W nocy z 30 na 31 sierpnia przy próbie przebicia się ze Starówki do Śródmieścia został ranny, jak sam po latach stwierdził, „bardzo oryginalnie” – kula przeszyła mu na wylot dwa policzki, uszkadzając również kości.

Po kapitulacji Powstania Warszawskiego znalazł się w obozie jenieckim Stalag IV B/H Zeithain (obóz szpitalny - oddział Stalagu IV-B Mühlberg).

Koniec wojny wcale nie oznaczał dla niego końca represji. W styczniu 1949 roku jako były żołnierz AK został aresztowany, a następnie skazany na 15 lat więzienia m.in. pod absurdalnym zarzutem przygotowywania zamachu na życie PRL-owskiego marszałka, wcześniej dowódcy Armii Ludowej - Michała Roli - Żymierskiego. Zwolniono go dopiero w 1955 roku, w obliczu zbliżającej się odwilży postalinowskiej. Nie lubił wspominać tamtych czasów,  również brutalnych przesłuchań w czasie śledztwa. Z humorem mówił, że mógł w celi sobie więcej poczytać i wszystko złe można znieść, byle nie za długo trwało.

Po wojnie studiował architekturę. W styczniu 1949 r. został aresztowany przez bezpiekę i skazany na 15 lat więzienia. Na wolność wyszedł w 1955 r., ukończył studia i pracował jako architekt. Współpracował z Bohdanem Pniewskim. Projektował budynki i osiedla w całej Polsce. Współzałożyciel pierwszej w Polsce spółdzielni prywatnych pracowni architektonicznych APA w Warszawie. Wieloletni profesor w Żeńskiej Szkole Architektury im. Stanisława Jastrzębskiego na ul. Przyrynek w Warszawie. 

Autor projektów: usytuowania pomnika Armii Krajowej przed Sejmem w Warszawie, Pomnika Janka Rodowicza "Anody" na warszawskim Ursynowie, Kwatery Parasola na Cm. Wojskowym na Powązkach w Warszawie. Członek Kapituły Nagrody im. Jana Rodowicza "Anody" ustanowionej w 2011 roku przez Muzeum Powstania Warszawskiego.