Strona korzysta z plików cookies w celu realizacji usług. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do plików cookies klikając przycisk Ustawienia. Aby dowiedzieć się więcej zachęcamy do zapoznania się z Polityką Cookies oraz Polityką Prywatności.
Ustawienia

Szanujemy Twoją prywatność. Możesz zmienić ustawienia cookies lub zaakceptować je wszystkie. W dowolnym momencie możesz dokonać zmiany swoich ustawień.

Niezbędne pliki cookies służą do prawidłowego funkcjonowania strony internetowej i umożliwiają Ci komfortowe korzystanie z oferowanych przez nas usług.

Pliki cookies odpowiadają na podejmowane przez Ciebie działania w celu m.in. dostosowania Twoich ustawień preferencji prywatności, logowania czy wypełniania formularzy. Dzięki plikom cookies strona, z której korzystasz, może działać bez zakłóceń.

Więcej

Tego typu pliki cookies umożliwiają stronie internetowej zapamiętanie wprowadzonych przez Ciebie ustawień oraz personalizację określonych funkcjonalności czy prezentowanych treści.

Dzięki tym plikom cookies możemy zapewnić Ci większy komfort korzystania z funkcjonalności naszej strony poprzez dopasowanie jej do Twoich indywidualnych preferencji. Wyrażenie zgody na funkcjonalne i personalizacyjne pliki cookies gwarantuje dostępność większej ilości funkcji na stronie.

Więcej

Analityczne pliki cookies pomagają nam rozwijać się i dostosowywać do Twoich potrzeb.

Cookies analityczne pozwalają na uzyskanie informacji w zakresie wykorzystywania witryny internetowej, miejsca oraz częstotliwości, z jaką odwiedzane są nasze serwisy www. Dane pozwalają nam na ocenę naszych serwisów internetowych pod względem ich popularności wśród użytkowników. Zgromadzone informacje są przetwarzane w formie zanonimizowanej. Wyrażenie zgody na analityczne pliki cookies gwarantuje dostępność wszystkich funkcjonalności.

Więcej

Dzięki reklamowym plikom cookies prezentujemy Ci najciekawsze informacje i aktualności na stronach naszych partnerów.

Promocyjne pliki cookies służą do prezentowania Ci naszych komunikatów na podstawie analizy Twoich upodobań oraz Twoich zwyczajów dotyczących przeglądanej witryny internetowej. Treści promocyjne mogą pojawić się na stronach podmiotów trzecich lub firm będących naszymi partnerami oraz innych dostawców usług. Firmy te działają w charakterze pośredników prezentujących nasze treści w postaci wiadomości, ofert, komunikatów mediów społecznościowych.

Więcej
Sobota, 20 kwietnia 2024
Imieniny: Agnieszka, Teodor, Czesław
deszcz
4°C
IrządzeKroczyceŁazyOgrodzieniecPilicaPorębaSzczekocinyWłodowiceZawiercieZarnowiec

Jurajski Szlak Pamięci Żołnierzy "Parasola"

               Szlak_Plakat_1 
 

W dniu 17 listopada 2021 r. podpisana została umowa pomiędzy Powiatem Zawierciańskim - Starostwem Powiatowym w Zawierciu, a Fundacją PGNiG S.A. im. Ignacego Łukasiewicza w Warszawie na realizację zadania pn.: „Jurajski Szlak Pamięci Żołnierzy Parasola – szlak, który łączy pokolenia”. 

W ramach Programu Grantowego „Rozgrzewamy Polskie Serca” Powiat pozyskał dotację w wysokości 28.500,00 zł.

Wniosek Powiatu Zawierciańskiego przygotowany przez Wydział Promocji Powiatu i Współpracy z NGO, złożony został do konkursu grantowego w sierpniu 2021 r.

Czas realizacji zadania: 15.10.2021-30.09.2022r.

 

Idea zadania to wytyczenie i rozpropagowanie historycznego szlaku tematycznego: Jurajskiego Szlaku Pamięci Żołnierzy "Parasola", będącego upamiętnieniem bohaterów z warszawskiego Batalionu "Parasol", którzy po nieudanym zamachu na gen. Wilhelma Koppego, wyższego dowódcę SS i policji w Generalnym Gubernatorstwie, odpowiedzialnego za zbrodnie na Narodzie Polskim - zginęli lub zostali aresztowani i następnie zabici podczas odskoku z Krakowa - w miejscowości Udórz w gm. Żarnowiec, woj. śląskie – co miało miejsce 11 lipca 1944r. Szlak upamiętnia bohaterską walkę tych młodych ludzi, a przebiega trasą odskoku od Udorza, gdzie miała miejsce potyczka z Niemcami, do stacji kolejowej w Kozłowie w pow. miechowskim (woj. małopolskie) - skąd pozostali przy życiu młodzi żołnierze z Batalionu AK, próbowali ewakuować się do Warszawy.

Szlak został wytyczony w dniach od 18 lipca do 31 sierpnia 2022r. przez uprawniony zespół znakarski pod kierunkiem Pana Władysława Szwacińskiego, administratora szlaków w PTTK - Oddział Zawiercie.

Składa się on ze szlaku głównego z Udorza do Kozłowa oraz szlaku pobocznego: Szlaku Edukacyjnego tzw. Pętli Zety.

PRZEBIEG SZLAKU EDUKACYJNEGO (kolor czerwony)

Szlak poboczny (edukacyjny) – tzw. Pętla Zety – 8,3 km

SZLAK WPISANY DO EWIDENCJI CENTRALNEJ BAZY SZLAKÓW BEST   PTTK

 

1. Pomnik w wąwozie w Udorzu - pomnik żołnierzy batalionu „Parasol” Armii Krajowej, którzy polegli 11 lipca 1944 roku podczas odwrotu z Krakowa, po nieudanym zamachu na Wilhelma Koppego, Wyższego Dowódcę SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie.

2. Kaplica w centrum Udorza - z tablicą upamiętniającą jednego z żołnierzy „Parasola” - „Dietricha” (tablica pamiątkowa poświęcona „Dietrichowi” - przeniesiona z domu państwa Biedów – Felicji Bieda ps. „Ala” z Załęża);

3. Udórz - drewniana kapliczka domkowa pod wezwaniem św. Jana Nepomucena, obecnie we wnęce Matka Boża. Powstała w XIX w., odnawiana. Obecny kształt z XX w.

4. Chlina Dolna kapliczka słupowa z figurą Matki Boskiej Niepokalanego Poczęcia z baldachimem metalowym opartym na metalowych podporach, rzeźba MB i słup z piaskowca - posesja Chlina nr 10.

5.  Chlina Dolna, Drewniany Krzyż /tzw. „Boża Męka”/ postawiony w 1864 przez Mariannę i Wojciecha Bąków polichromowany z rzeźbionymi figurami świętych i symbolami męki pańskiej. Z pomniejszonymi ramionami, malowany. Posesja nr 26a. 

6. Chlina Dolna Cmentarz parafialny, - tam grób żołnierzy AK Franciszka i Władysława Kucyperów, którzy zginęli w ramach akcji KOPPE; - tam też grób żołnierzy Wojska Polskiego poległych 7 września 1939r. w Lesie Kleszczowskim. Zwycięska potyczka odciętego oddziału 11 pułku piechoty, 3 Dywizji Piechoty (poległo 29 żołnierzy, tu pochowanych jest 17 żołnierzy).

7. Kościół p.w. św. Bartłomieja Apostoła w Chlinie i towarzyszące mu budynki: dzwonnicy, plebanii i organistówki z XIX w. Proboszcz Parafii Poręba Dzierżna Ks. Marcin Dubiel służył z kapłańską posługą (Spowiedź, Komunia Święta i Namaszczenie Chorych) Parasolakom. W 2008 roku kościół został wpisany do rejestru zabytków.

8. Kapliczka z krzyżem uwłaszczeniowym w Chlinie – jedna z niewielu ocalałych w oryginalnym wyglądzie.

9. Szkoła Podstawowa im. Haliny Grabowskiej "Zety„ w Chlinie - w szkole: Tablica poświęcona patronce Halinie Grabowskiej pseudonim „Zeta”(w budynku szkoły)

10. Kapliczka słupowa, drewniana, wyrzeźbiona w jednym pniu drzewa. Ufundowana w 1888 r. przez pp. Kołodziejów kapliczka poświęcona początkowo św. Janowi, obecnie z Matką Boską Różańcową/
z Lourdes Chlina/ naprzeciw posesji nr 147.

11. Kapliczka słupowa, drewniana, wyrzeźbiona w jednym pniu drzewa. Ufundowana w 1800 r. jest położona w Chlinie Górnej naprzeciw posesji nr 186. 

12. Kapliczka – pole Kołodziejowe – tu byli pogrzebani pierwotnie polegli podczas potyczki Oznaczenie sprawy: SRZP261-1-0108/22 żołnierze „Parasola”: „Ali” (Stanisław Huskowski) oraz „Orlik” (Wojciech Czerwiński).

13. Powrót utwardzoną drogą do przysiółka Siedliski – następnie Pod Udorzem – Podchlinie – 
z powrotem do Udorza (tym samym szlakiem).

 

OPIS PRZEBIEGU SZLAKU GŁÓWNEGO (KOLOR CZERWONY)

UDÓRZ – KOZŁÓW 22,0 KM.

SZLAK WPISANY DO EWIDENCJI CENTRALNEJ BAZY SZLAKÓW BEST PTTK

 

Szlak rozpoczyna się w Udorzu przy kaplicy, gdzie znajduje się tablica pamiątkowa poświęcona członkom Grupy "Parasol" - miejsce pozwala na to, by spotkała się tam większa grupa osób. Pierwszym punktem na trasie będzie tablica pamiątkowa z pomnikiem autorstwa Marii Witek w wąwozie w Udorzu, gdzie miała miejsce główna potyczka z Niemcami. Tablica poświęcona jest pamięci żołnierzy AK, którzy tu zginęli lub w wyniku tej akcji zostali zabici: Wojciech Czerwiński "Orlik" (lat 22), Stanisław Huskowski "Ali" (lat 22), Halina Grabowska "Zeta" (lat 21), Bogusław Niepokój "Sztorch" (lat 22), Tadeusz Ulankiewicz "Warski" (lat 22) oraz tydzień później: Franciszek i Władysław Kucypera z Oddziału AK w Udorzu (Drużyna z Chliny).

Kolejne miejsca na trasie szlaku upamiętniają miejsce spotkań z łącznikami, żandarmerią z Pilicy, odniesione rany, ukrywanie młodych ludzi przez mieszkańców i w pobliskich lasach, Dom Gwiazdów w Staszynie (rodzinny dom Andrzeja Gwiazdy) - gdzie ranni byli opatrywani, dom Weroniki Gacek Krzemieniowej w Przysiece - gdzie AK-owcy byli leczeni. Szlak kończy się na Stacji Kolejowej w Kozłowie - gdzie miejscowe placówki AK i skonspirowani kolejarze zatrzymywali pociągi, którymi członkowie akcji z bronią ewakuowali się do Warszawy.

 

Najważniejsze punkty Szlaku:

1. Kaplica w centrum Udorza - z tablicą upamiętniającą jednego z żołnierzy „Parasola” - „Dietricha”;

2. Pomnik w wąwozie w Udorzu - pomnik żołnierzy batalionu „Parasol” Armii Krajowej, którzy polegli 11 lipca 1944 roku podczas odwrotu z Krakowa, po nieudanym zamachu na Wilhelma Koppego, Wyższego Dowódcę SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie;

3. Kaplica NMP przy tzw. Polu Kołodziejowym w Udorzu – gdzie byli pochowani „Ali” i „Orlik”, zanim ich zwłoki przeniesiono na cmentarz w Chlinie (a następnie przeniesione na Powązki);

4. Cmentarz w Chlinie – tam grób mieszkańców Chliny: żołnierzy AK Franciszka i Władysława Kucyperów, którzy zginęli w ramach akcji KOPPE;

5. Las Borek – przejście;

6. Zamiechówka – dom Kucyperów;

7. Dom Gwiazdów w Staszynie (rodzinny dom Andrzeja Gwiazdy) - gdzie ranni byli opatrywani;

8. Kolonia Książka w miejscowości Przysieka – dom Weroniki Gacek, gdzie ranni byli leczeni;

9. Stacja PKP Kozłów – skonspirowani kolejarze zatrzymywali pociągi, którymi członkowie akcji z bronią ewakuowali się do Warszawy.

Szczegółowy opis szlaku pieszego:

Szlak rozpoczyna się przy pomniku pamięci żołnierzy batalionu „Parasol” Armii Krajowej, którzy polegli 11 lipca 1944 roku podczas odwrotu z Krakowa po nieudanym zamachu na Wilhelma Koppego, Wyższego Dowódcy SS i Policji w Generalnym Gubernatorstwie. Od pomnika idziemy w kierunku centrum Udorza i przed sklepem spożywczym do kaplicy gdzie znajduje się tablica upamiętniająca jednego z żołnierzy „Parasola” – „Dietricha” przeniesiona z domu Państwa Biegów z Załęża.

Od kaplicy dalej przez most na rzece Udorce, za którym skręcamy w lewo, dochodzimy do rozwidlenia dróg. Skręcamy w lewo i obok przystanku autobusowego po lewej stronie udajemy się drogą asfaltową około 800m i skręcamy w prawo. Idziemy dalej około 700m i na skrzyżowaniu obok kapliczki po lewej stronie udajemy się w lewo, gdzie krętym wąwozem wśród wysokich drzew dochodzimy do przysiółka Siedliski.

Na rozwidleniu dróg udajemy się w prawo i po 100m wychodzimy na drogę, którą na otwartym terenie, między polami dochodzimy do skrzyżowania dróg, idziemy prosto i po 300m dochodzimy do skraju lasu i drogą pod lasem dochodzimy do wyasfaltowanej polany, gdzie kończy się droga asfaltowa. Udajemy się w lewy skos w leśną drogę, którą po 400m wychodzimy na skraj zabudowań, gdzie szlak skręca
w prawo.

Drogą tą idziemy przez wieś około 1200m dochodząc do szosy Chlina-Żarnowiec. Przechodzimy przez skrzyżowanie prosto i dalej przez wieś wychodzimy na pola uprawne, gdzie drogi się rozwidlają. Udajemy się lewą odnogą i po około 2300m, krętą drogą wśród pól dochodzimy do skraju lasu. Udajemy się początkowo szutrową drogą i po 300m skręcamy w prawo w szeroką drogę leśną. Drogą tą dochodzimy do skrzyżowania i obok kapliczki wybudowanej w 1940r. przez Komitet Leśny Gminy Żarnowiec skręcamy w lewo.

Po około 800m wychodzimy na zabudowania przysiółka Staszyn. Skrajem lasu początkowo drogą szutrową a potem wąską drogą asfaltową  dochodzimy do placu gdzie droga ostro skręca w prawo i prowadzi do Kępia. My skręcamy w lewo i wchodzimy do lasu. Lasem, polną drogą idziemy około 500m i wychodzimy na polną drogę między lasem a polami. Drogą tą po 400m dochodzimy do mostu na strumyku i drogi z Kępia do Zabrodzia. Przechodzimy przez mostek i dalej drogą, z której schodzimy po około 140m, udajemy się w prawo wchodząc do lasu i leśną drogą idziemy 500m, wychodzimy na skraj lasu gdzie po 120m skręcamy w prawo i polną drogą po 300m dochodzimy do lasu. Leśną drogą dochodzimy po około 350m do miejsca gdzie w lesie po prawej stronie znajduje się krzyż z tabliczką upamiętniający śmierć żołnierzy Armii Krajowej w 1944r. Idziemy dalej drogą, mijając odbijającą w lewo drogę do miejscowości Koryczany i dalej skrajem lasu po około 300m wychodzimy na polną drogę, którą wśród pól po około 1000m dochodzimy do skrzyżowana z drogą Koryczany – Kępie.

Mijamy skrzyżowanie i dalej prosto polną drogą dochodzimy do skraju lasu. Polną drogą pod lasem po 1300m wchodzimy w las. Dalej udajemy się leśną drogą, która po 150m doprowadzi nas do drogi asfaltowej. Drogą tą razem ze szlakiem zielonym po 300m skręcamy w prawo i polną drogą dochodzimy na skraj rezerwatu „Kępie na Wyżynie Miechowskiej”. Droga wychodzi z lasu i skręca w lewo, idziemy tą drogą, przechodzimy między zabudowaniami osady Kolonia Książka, za którą skręcamy w lewo na drogę prowadzącą do Przysieki. Idziemy w lewo gdzie po około 400m w prawo przez Kozinki dochodzimy do linii kolejowej i w lewo obok stacji benzynowej dochodzimy do przejścia pod torami, idziemy dalej prosto dochodząc do kładki nad torami, przechodzimy przez parking i dochodzimy do placu przed sklepem spożywczym gdzie szlak kończy bieg.

 

Informacje na temat planu wyznakowania szlaku, jego przebiegu i otrzymanej dotacji w ramach grantu "Rozgrzewamy Polskie Serca" ze środków Fundacji PGNiG S.A. im. Ignacego Łukasiewicza w Warszawie przekazywał oficjalnie Wicestarosta Zawierciański Paweł Sokół podczas corocznego spotkania mieszkańców wraz z delegacjami z całej Polski pod pomnikiem w Udorzu w 78 rocznicę wydarzenia.

 

 Oficjalne otwarcie szlaku upamiętniające 79. rocznicę tych tragicznych wydarzeń - odbyło się 16 lipca 2023r. 

I Rajd Pieszy Jurajskim Szlakiem Pamięci Parasola miał miejsce w dniu 27 września 2023r. w 84. rocznicę powstania Polskiego Państwa Podziemnego. 

 

Pliki do pobrania:

Ulotka informacyjna cz. 1
Format: pdf, 2.11 MB
Ulotka informacyjna cz. 2
Format: pdf, 7.35 MB
DO GÓRY
Przeglądasz tę stronę w trybie offline.
Przeglądasz tę stronę w trybie online.