Pamięci Bolesława Gwiazdy ps. "Orion" 

Pod patronatem Premiera RP Mateusza Morawieckiego odbywały się w niedzielę w naszym regionie dwie powiązane uroczystości współorganizowane przez Powiat Zawierciański: 

Odsłonięcie Pomnika Bolesława Gwiazdy ps. „ORION” w Kozłowie oraz uroczystość otwarcia Jurajskiego Szlaku Pamięci Żołnierzy Parasola w Udorzu.

Podczas obu wydarzeń Premiera RP Mateusza Morawieckiego reprezentował Pełnomocnik Wojciech Labuda.

Swoją obecnością zaszczyciły nas legendy Solidarności: Andrzej Gwiazda wraz z małżonką Joanną. Andrzej Gwiazda jest bratankiem Bolesława Gwiazdy, którego Pomnik autorstwa artystki Marii Witek stanął w Kozłowie. 

Inicjatorem budowy tego upamiętnienia jest Wicestarosta Zawierciański Paweł Sokół wspólnie ze Światowym Związkiem Żołnierzy AK – Kołem w Olkuszu.

Realizację zadania pn.: „Wierni przysiędze AK – pamięci Bolesława Gwiazdy i członków Batalionu AK „Parasol”, którzy zginęli podczas odskoku pod Udorzem” - wsparła  Kancelaria Prezesa Rady Ministrów. 

Bolesław Gwiazda, plutonowy podchorąży Wojska Polskiego, używający w konspiracji pseudonimu „Orion”, urodził się 18 VII 1913 r. jako jeden z siedmiorga rodzeństwa Gwiazdów. Mieszkał w Staszynie i Koryczanach.

Swą służbę w Wojsku Polskim rozpoczął w 38 Pułku Piechoty Strzelców Lwowskich w Przemyślu. Brał udział w kampanii wrześniowej walcząc w wojnie obronnej w 1939 r. Walczył na Podkarpaciu jako dowódca drużyny lekkich karabinów maszynowych. W tej wojnie jego pułk był częścią 24 Dywizji Piechoty, walczącej z Niemcami  pod Tuchowem. Wojnę zakończył we Lwowie.

W czasie okupacji niemieckiej znalazł się w konspiracji. Służył w Armii Krajowej i Batalionach Chłopskich. Mieszkał na granicy dwóch obwodów Armii Krajowej: Olkuskiego i Miechowskiego, na terenie Inspektoratu „Maria”.  Pełnił funkcję szefa – oficera dywersji  w Podobwodzie  AK Żarnowiec ”Żelcia”. KEDYW obwodu nosił kryptonim „Dominika - Żelcia” -  obejmował północną część Obwodu Olkuskiego AK „Olga” z Żarnowcem. Informacje o jego konspiracyjnej działalności znalazły się w monografii, którą napisał  generał Bolesław Michał Nieczuja - Ostrowski „Inspektorat „Maria” w walce”.

W jego domu rodzinnym w Staszynie udzielano pomocy i opatrywano zespół Parasola AK podczas wycofywania się  po potyczce w Udorzu, podczas odskoku po zamachu na gen. Koppego. 

Po wkroczeniu wojsk sowieckich pozostał w konspiracji i rozpoczął działalność bojową przeciwko komunistom jako żołnierz oddziału dowodzonego przez mjra Kazimierza Tomczaka ps. „Lubicz” byłego  szefa sztabu 106 Dywizji Piechoty Armii Krajowej i ppor. Antoniego Janiszewskiego ps. „Jawor”. Terror komunistyczny i nasycenie terenu żołnierzami podziemia sprawił, że sytuacja była napięta. Wobec fali aresztowań i zagrożenia życia po Bożym Narodzeniu 1945 r. Bolesław Gwiazda postanowił wyjechać na ziemie odzyskane i tam się „zamelinować”. W towarzystwie swojej dziewczyny  Zofii i jej ojca udał się na dworzec PKP w Kozłowie skąd miał wyjechać, by udać się na względnie bezpieczne tereny. Tam został zamordowany przez bezpiekę. Zginął mając 32 lata.

Na tablicy upamiętniającej jego służbę Ojczyźnie widnieje napis:

PLUT. PCHOR.

BOLESŁAW GWIAZDA „ORION”

1913 - 1945

OBROŃCA OJCZYZNY 1939

ŻOŁNIERZ ARMII KRAJOWEJ I BATALIONÓW CHŁOPSKICH

SZEF DYWERSJI PODOBWODU AK ŻARNOWIEC

W 1945 ROKU ŻOŁNIERZ NIEPODLEGŁOŚCIOWEGO ODDZIAŁU MJR. KAZIMIERZA TOMCZAKA

ZAMORDOWANY W GRUDNIU 1945 NA STACJI PKP W KOZŁOWIE

POMNIK POWSTAŁ PRZY WSPARCIU KANCELARII PREZESA RADY MINISTRÓW

STARANIEM POWIATU ZAWIERCIAŃSKIEGO

ŚWIATOWEGO ZWIĄZKU ŻOŁNIERZY ARMII KRAJOWEJ 

i GMINY KOZŁÓW

LIPIEC 2023

Wśród zaproszonych gości byli m.in.: Wicemarszałek Województwa Małopolskiego – Łukasz Smółka, Wojewodę Małopolskiego reprezentował Marcin Przewoźniak - dyrektor Wydziału Rewaloryzacji Zabytków Krakowa i Dziedzictwa Narodowego, Powiat Miechowski: Wicestarosta Paweł Osikowski oraz Przewodniczący Rady Powiatu: Krzysztof Świerczek, mecenas Cezary Brożek - reprezentował Instytut Pamięci Narodowej, ppor. Ryszard Świeboda  - Zarząd Okręgu Śląskiego ŚZŻAK.

Wydarzenie organizowane było przy współpracy: 

Zarządu Powiatu Zawierciańskiego na czele ze Starostą Gabrielem Dorsem i Wicestarostą Pawłem Sokołem, Wójta Gminy Kozłów Jan Zbigniew Basa, Wójta Gminy Żarnowiec Grzegorz Scelina i Konrada Kuliga, Prezesa Światowego Związku Żołnierzy AK – Koło w Olkuszu.

Uroczystość uświetniła Orkiestra Wojskowa z Bytomia oraz Kompania Honorowa Wojska Polskiego - Garnizon Kraków.